Εκλεκτικές «ευαισθησίες»

Για το ζήτημα του Θιβέτ, ήδη στο προηγούμενο φύλλο αυτής της εφημερίδας δημοσιεύτηκε ένα κείμενο που καλύπτει πλήρως τον γράφοντα. Ως εκ τούτου, δεν θα χρειαζόταν να ειπωθούν περισσότερα πράγματα ως προς την ουσία του ζητήματος.

Για το καθεστώς της μετα-κομμουνιστικής και μετα-μαοϊκής Κίνας (και όχι «κομμουνιστικής» ή «μαοϊκής»), δηλαδή την Κίνα του παλινορθωμένου καπιταλισμού, έχουμε επίσης εκθέσει επανειλημμένα και αναλυτικά την άποψή μας. Αν χρειάζεται να ειπωθεί κάτι εδώ, αυτό σχετίζεται με ορισμένα φαινόμενα «αμνησίας» και επιλεκτικής «ευαισθησίας» απέναντι στα πράγματα.

Και δεν εννοούμε εδώ τους δηλωμένους απολογητές του καπιταλιστικού συστήματος ή εκπροσώπους της δυτικής πλευράς του οξυνόμενου ενδοϊμπεριαλιστικού ανταγωνισμού. Εκείνο που –παρότι καθόλου ασυνήθιστο στις μέρες μας– δεν έπαψε να μας «ερεθίζει» είναι η ανάλογη στάση και επιλεκτική «ευαισθησία» κάποιων άλλων, παραγόντων της «Αριστεράς», της «προοδευτικής διανόησης» κ.λπ. Όλων αυτών που «δεν βλέπουν», δεν θέλουν «να το σκέφτονται» και δεν θέλουν «να θυμούνται» το πώς έχουν τα πράγματα.

Αυτό που «δεν βλέπουν», δεν ακούν και δεν μαθαίνουν, είναι πως στη σημερινή Κίνα διεξάγονται συνεχώς εκατοντάδες (ή και χιλιάδες, κατά ορισμένες πηγές) ταξικού χαρακτήρα συγκρούσεις ανάμεσα στο νεοκαπιταλιστικό καθεστώς από τη μια και τους εργάτες, χωρικούς από την άλλη, και μάλιστα με πολλούς νεκρούς από τη μεριά των τελευταίων. Αυτά «προφανώς» δεν είναι «είδηση» για τα ΜΜΕ και όχι τόσο «σοβαρά» ώστε να «συγκινήσουν» κάποιους άλλους.

Αυτό που «δεν θέλουν» να σκέφτονται είναι πως αυτό το καθεστώς δεν έχει πλέον καμία πραγματική σχέση με το καθεστώς που εγκαθίδρυσε το 1949 η λαϊκή επανάσταση στην Κίνα, με το κομμουνιστικό, μαοϊκό καθεστώς. Και δεν θέλουν να το σκέφτονται, επειδή κάτι τέτοιο θα τους ξεβόλευε από τη θέση του «αριστερού κριτικού» μεν, αλλά εντός των πλαισίων του συστήματος δε. Αλλά και για έναν ακόμη, επίσης πολύ σοβαρό λόγο.

Αυτό που «δεν θέλουν να θυμούνται» είναι πως αυτό ακριβώς το σημερινό καθεστώς, όλοι αυτοί το έχουν υποστηρίξει. Τόσο στη διάρκεια της ΜΠΠΕ όσο και στη συνέχεια, όταν ο «σοφός γέρων» Τενγκ Σιαοπίνγκ ξεθεμελίωνε τον σοσιαλισμό και έθετε τις βάσεις της καπιταλιστικής παλινόρθωσης.

Κι αυτό που θα θέλαμε να υπογραμμίσουμε είναι πως δεν έχουν κανένα «άλλοθι». Ας εξηγηθούμε επαναλαμβάνοντας έστω κάτι που αναφέραμε και παλιότερα. Θα μπορούσε ίσως να αναγνωριστούν κάποια ελαφρυντικά σε όσους (όχι όλους) δεν αντιλαμβάνονταν τότε ποιες δυνάμεις συγκρούονταν με ποιες στη διάρκεια της ΜΠΠΕ και, επομένως, και με ποιο διακύβευμα. Μετά από τόσες δεκαετίες, ωστόσο, και έχοντας πολύ συγκεκριμένη την πολιτική που εφάρμοσαν και εφαρμόζουν οι νικητές εκείνης της σύγκρουσης, το να καμώνεται κανείς ότι «δεν αντιλαμβάνεται» τη διαφορά, μας δίνει απλώς το ιδεολογικό, το ταξικό του στίγμα.

Χαρακτηριστικό και αρκετά αντιπροσωπευτικό δείγμα μιας τέτοιας αντιμετώπισης των πραγμάτων υπήρξε και το κείμενο του Ε. Αρανίτση στο ένθετο της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας με τίτλο Η φιλία με τους Κινέζους. Αν στεκόμαστε ιδιαίτερα σε αυτό, είναι επειδή περιλαμβάνει μια ιδιαίτερη διάσταση του πράγματος. Ας παραθέσουμε όμως πρώτα μερικά χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το κείμενο.

«Εκείνο που το ΚΚΚ επεδίωκε να συντρίψει πάση θυσία ήταν η καρδιά του παγανιστικού Βουδισμού, η πολυγαμία, η πεντατονική κλίμακα της εξαίσιας μουσικής των θρησκευτικών μυστηρίων και οι τελετές όπου οι μοναχοί χόρευαν ακούγοντας τα τύμπανα να δονούνται και τις σάλπιγγες να αναγγέλλουν το ηλιοβασίλεμα».

«Εννοείται πως οι Θιβετιανοί νομάδες και μοναχοί ήταν ήσυχοι άνθρωποι, πάμπτωχοι, άκακοι, ταπεινοί και μελαγχολικοί, ανιδιοτελείς, και προπάντων συνηθισμένοι στο να μην ενοχλούν κανέναν. Αυτό εξόργιζε τη σταλινική κινεζική ελίτ στο έπακρο».

«Ωστόσο, η καλοσύνη, περίπου όπως και στη χριστιανική εμπειρία πριν απ’ τη συγχώνευσή της με τον κύκλο εργασιών του καπιταλιστικού συστήματος, προϋπέθετε απαραιτήτως την ικανότητα να λες όχι…».

Είναι γνωστό ότι σε κύκλους διανοουμένων ασκεί μια ορισμένη γοητεία η λεγόμενη «Ανατολική φιλοσοφία». (Ή ό,τι τέλος πάντων αντιλαμβάνεται ο καθείς στις διάφορες μορφές και εκφράσεις της).

Και όσον αφορά βέβαια τον τρόπο που επιλέγει κανείς να «αναχωρεί» από τα εγκόσμια, είναι ένα ζήτημα που μας αφήνει παντελώς αδιάφορους. Το πράγμα αλλάζει όταν αυτόν τον «εξώκοσμο», στον οποίο ίπτανται, επιχειρούν να μας τον πλασάρουν (και καθόλου από αφέλεια) σαν τον πραγματικό κόσμο.

Ώστε έτσι λοιπόν! Η «καλοσύνη» ήταν που χαρακτήριζε τη χριστιανική εμπειρία πριν τη «συγχώνευσή» της με τον «κύκλο εργασιών» του καπιταλισμού. Ο κ. Αρανίτσης «δεν γνωρίζει» τίποτα για τη «συγχώνευση» του χριστιανισμού με τη φεουδαρχία, «δεν έχει ακούσει» τίποτα για την Ιερά Εξέταση του Μεσαίωνα, τα σκοτάδια στα οποία βύθισε την ανθρωπότητα για πάνω από χίλια χρόνια.

Αλλά ας ξαναγυρίσουμε στο Θιβέτ για να πούμε ένα και μόνο πράγμα.

Εκείνα τα θεόρατα μοναστήρια, που τα αντικρίζουμε όλοι κατάπληκτοι και εκστατικοί απέναντι στη μεγαλοπρέπειά τους. Εκείνα τα σκαρφαλωμένα στα Ιμαλάια θαύματα του κόσμου, τα εφάμιλλα σχεδόν των άλλων θαυμάτων –των πυραμίδων– που ξεφύτρωσαν στην έρημο, χτίστηκαν με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Και δεν ήταν το ιερατείο του Δαλάι Λάμα που κουβαλούσε τις πέτρες, όπως δεν ήταν οι ιερείς του Άμμωνα-Ρα από την άλλη.

Όσο για τους «φιλήσυχους» και «καλοσυνάτους» καλόγερους, δεν «αφουγκράζονταν το απόκοσμο θρόισμα των πνευμάτων», αλλά κρατούσαν το μαστίγιο. Αυτό με το οποίο υποχρέωναν τους πεινασμένους χωρικούς να σπάνε τα βράχια και να χτίζονται μαζί τους στους τοίχους των «θαυμάτων».

Έτσι, για να μην «ξεχνιόμαστε» στην «έκστασή» μας.