Eνός επιπέδου πάντως

Π.Σ. 351, 10-01-98

Ίσως και να μην ασχολούμασταν καν με το θέμα. Έτσι κι αλλιώς, υπάρχουν σημαντικότερα πράγματα με τα οποία χρειάζεται να ασχοληθούμε. Όμως, έχουμε κι εμείς τις “αδυναμίες” μας. Μία απ’ αυτές είναι πως εξοργιζόμαστε, πως αγανακτούμε με όλον αυτόν τον λιβανωτό από τα αστικά αλλά και υποτιθέμενα “προοδευτικά” ΜΜΕ. Πως το εισπράττουμε σαν προσβολή σε βασικές έννοιες όταν, λ.χ., η “Ελευθεροτυπία” παρουσιάζει τον Κορνήλιο Καστοριάδη σαν “έναν επαναστάτη στοχαστή που δεν σεβάστηκε κανένα δόγμα και αντιτάχθηκε σε κάθε εξουσία”.

Ποιος; Ο Καστοριάδης. Ο τρόφιμος – πολυτελείας – του γαλλικού κατεστημένου και εκλεκτός της Δύσης και του καπιταλιστικού συστήματος εδώ και πενήντα (τουλάχιστον) χρόνια. Αυτός που θεωρούσε (μαζί με τον Στίνα κ.ά.) πως η Εθνική Αντίσταση “εμπόδιζε τη συμφιλίωση του ελληνικού λαού με τους Γερμανούς στρατιώτες”. Που θεώρησε τον Δεκέμβρη σαν “απόπειρα πραξικοπήματος του ΚΚΕ”. Που από το 1947 στράφηκε εναντίον της Σ.Ε., συμπαρατασσόμενος με τις ΗΠΑ που εξαπέλυσαν τον Ψυχρό Πόλεμο.

Αυτός που “θεωρητική” βάση της άποψής του ήταν η αντίθεσή του στη “λενινιστική-σταλινική δικτατορία”. Που στον γαλλικό Μάη του ’68 έκανε την πάπια, γιατί, όπως είπε, η θέση του ήταν “λεπτή”. Αυτός που (για να περάσουμε σε πιο πρόσφατες δηλώσεις του) μιλούσε για απόλυτη και μαζική σοβιετική υπεροπλία, την ίδια περίοδο που οι ΗΠΑ περνούσαν σε συνολική επίθεση και η Σ.Ε. παρεπαίει. Που θεωρούσε πως “η αύξηση των ημερομισθίων πάνω από την παραγωγικότητα ήταν που δημιουργούσε τον πληθωρισμό”. Που στον Πόλεμο του Κόλπου, τη βρόμικη ιμπεριαλιστική επιχείρηση που μακέλεψε δεκάδες χιλιάδες αθώους, τη θεώρησε σαν “τιμωρία ενός δικτατορικού καθεστώτος”. Αυτός που… αλλά ας σταματήσουμε εδώ.

Ήταν, όμως, καθώς λέγεται, και στοχαστής, και μάλιστα υψηλού επιπέδου. Οι δυνατότητές του μεγάλες. Κάποιες από τις επισημάνσεις του, έως και εύστοχες. Ακριβώς γι’ αυτό ήταν και πιο καταπτυστός. Ακριβώς επειδή δεν δικαιούται το άλλοθι αυτού που δεν είναι σε θέση να κατανοήσει πού βρίσκεται και ποιον αφέντη υπηρετεί. Ακριβώς γι’ αυτό, ο τίτλος που εμείς θα του απονέμαμε θα ήταν αυτός του – διακεκριμένου – σοβιετολόγου. Ή, όπως θα μπορούσαμε να πούμε, ο καστοριαδισμός υπήρξε το ανώτερο στάδιο της σοβιετολογίας.

Δεν τα ξέρει όλα αυτά το τροτσκάριο των αστικών ΜΜΕ που έχει ξεσαλώσει ή οι υποτιθέμενοι “προοδευτικοί” που τους τρέχουν τα σάλια μπροστά στο “φαινόμενο Καστοριάδη”; Δεν διδάχτηκαν άραγε τίποτα απ’ τα παθήματά τους με Όργουελ, Κέσλερ και άλλους τέτοιους “επιφανείς”; Φυσικά και τα ξέρουν. Αλλά από τι να διδαχτούν και προς τι; Στο κάτω-κάτω, τι έχουν να χάσουν; Αυτά που ήδη έχουν εξαργυρώσει και μάλιστα σε πολύ καλή τιμή;

Έτσι, όπως ακριβώς και ο εκλεκτός Κορνήλιος, που, πέρα απ’ όλα τα άλλα, υπήρξε και ο θεωρητικός του οπορτουνισμού. Ή, καλύτερα, προσέφερε το θεωρητικό άλλοθι στους απανταχού οπορτουνιστές.

Ενός επιπέδου, βέβαια.