Συνθήκες διαβίωσης-εργασίας, μια πολύπαθη, γειωμένη μα “άοπλη;” γενιά…

Η καθημερινότητα για τους εργαζόμενους νέους στη χώρα μας, αποτελεί μία πρόκληση και έναν διαρκή αγώνα για επιβίωση και ισορροπία προσωπική και επαγγελματική.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, ο πληθωρισμός στην χώρα μας επιμένει στο 3% , τον Οκτώβριο, την ίδια στιγμή που σε Ευρωπαϊκό επίπεδο , περιορίζεται κάτω του 2%. Οι διαφορές των τιμών στη χώρα μας σε βασικά προϊόντα σούπερ μάρκετ ξεπερνάει σε περιπτώσεις και το 50% και με αποκορύφωμα την τιμή του ελαιόλαδου , του οποίου η τιμή από το 2021 έως το ’23 σημείωσε αύξηση τιμής της τάξης του 123% σε τιμή παραγωγού.

Τα παραπάνω μεγέθη είναι συγκρίσιμα με το μέσο όρο των υπόλοιπων χωρών της ΕΕ , την στιγμή που οι μισθοί στην Ελλάδα , σε όρους αγοραστικής δύναμης βρίσκονται καθαρά, μόνο πάνω από τη Βουλγαρία. Η ποσοστιαία μεταβολή στις μέσες ετήσιες αποδοχές των εργαζομένων πλήρους απασχόλησης στη χώρα , διαμορφώνεται στο 3,69 % και αποτελεί από τις χειρότερες επιδόσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, τη στιγμή που η Βουλγαρία αυξάνει τις αποδοχές της , με ετήσιο ρυθμό αύξησης της τάξης του 13,66 %.

Το 79,1% των φτωχότερων νοικοκυριών , δηλώνουν οικονομική αδυναμία να ανταπεξέλθουν στις πληρωμές των ενοικίων, των δόσεων δανείων , πάγιων λογαριασμών. Επιπλέον τεράστιο ποσοστό, ήτοι 71,9% , των Ελλήνων 18-34 ετών ζει στο παιδικό του δωμάτιο, με τη χώρα μας να κατέχει τη 2η θέση στο σύνολο της ΕΕ, σύμφωνα με τη Eurostat. Η παραπάνω συνθήκη επιφέρει πολλαπλές συνέπειες σε προσωπικό, κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο. Ο δείκτης τιμών διαμερισμάτων από το 2008 και έπειτα , καταγράφει σταθερά ανοδική πορεία , με το ’24 να καταγράφει τιμή μόλις 2,5 μονάδες χαμηλότερα από την υψηλότερη τιμή που έλαβε ποτέ το 2008, ενώ στην Αθήνα το έχει ήδη ξεπεράσει.

Οι τιμές γης , που επιφέρουν στεγαστική κρίση στα μεσαία και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα συνεχώς αυξάνονται , με μεγάλη συμβολή σε αυτό να έχει η ανεξέλεγκτη αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η συνεχής μετατροπή ακινήτων , πολλές φορές χωρίς στοιχειώδης προδιαγραφές σε airbnb, όχι μόνο δεν μέλλεται να περιοριστεί , αλλά σύμφωνα με τις προτάσεις εν όψει του υπό διαμόρφωση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου Αθηναίων , προτείνεται η καθιέρωση νέας κατηγορίας χρήσεων γης σε περιοχές, που θα αφορά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Ειδικότερα στον τομέα των μηχανικών, έχει εδώ και χρόνια καθιερωθεί η εργασία με δελτίο παροχής υπηρεσιών- «μπλοκάκι» , ενώ ουσιαστικά πρόκειται για σχέση εξαρτημένης εργασίας. Με το παραπάνω καθεστώς εργασίας σε κατασκευαστικές εταιρείες αλλά και σε τεχνικά γραφεία , οι εργοδότες απαλλάσσονται από τις κατοχυρωμένες υποχρεώσεις της μισθωτής εργασίας και συγκεκριμένα από τους 14 μισθούς, από επιδόματα ασθενείας, ατυχημάτων σε αυτοψίες, εργοτάξια, άδειες, υπερωρίες, αποζημίωσης απόλυσης κ.τ.λ. Η εδώ και μία δεκαετία κατάργηση των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας, των ελάχιστων νόμιμων αμοιβών, όπως αυτές καθορίζονταν από το ΤΕΕ, έχουν συμβάλει καταλυτικά στην εδραίωση της χαμηλόμισθης εργασίας, των εξαντλητικών ωραρίων, την καθιέρωση της 6ήμερης εργασίας στα εργοτάξια, στο να είναι ο/η μηχανικός «λάστιχο» , με αυθημερόν μετακινήσεις εκτός έδρας , χωρίς διανυκτέρευση.

Παράλληλα με τα παραπάνω, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού, το ’25 , προβλέπεται να αυξηθούν πάνω από 6 δις. Ευρώ, μόλις σε ένα χρόνο. Σημαντικό κομμάτι των εσόδων αυτών, αποτελούν οι φόροι , οι οποίοι σημειώνουν αύξηση 5,7 δις. Ευρώ , που αφορά κυρίως έμμεσους φόρους, επί αγαθών και υπηρεσιών.

Από την άλλη μεριά, οι εργαζόμενοι δεν έχουν δημόσιο χώρο και χρόνο, αναγκαία συνθήκη για αμφισβήτηση και πολιτική σκέψη. Ελλείψει συγκροτημένου κινήματος και αρνητικών συσχετισμών για τους εργαζόμενους , δεν καλλιεργείται συνείδηση κοινών ταξικών συμφερόντων στους χώρους δουλειάς και αντί αυτού κυριαρχεί σε πολλές περιπτώσεις ο ατομισμός, ανταγωνισμός και η προσωπική ανέλιξη πατώντας επί πτωμάτων. Τα κλαδικά και όπου υπάρχουν τα επιχειρησιακά σωματεία είναι για χρόνια απομαζικοποιημένα, έχουν χάσει την αναφορά τους στους εργαζόμενους και στη νεολαία και στην τωρινή τους κατάσταση , με τις απονευρωμένες διαδικασίες , όταν αυτές διεξάγονται δεν μπορούν να εμπνεύσουν τους εργαζόμενους.

Λόγω αυτής της αποσυγκρότησης και της έλλειψης συμμετοχής των εργαζομένων στα όργανά τους , σωματεία και συνδικάτα, οι παραπάνω βρίσκονται τις περισσότερες φορές χωρίς υποστήριξη από τους συναδέλφους τους στον ίδιο κλάδο. Επιπλέον σε συνδυασμό με την έλλειψη συλλογικών συμβάσεων εργασίας , οι εργαζόμενοι και ιδίως οι νέοι με έλλειψη εμπειρίας και πλήρους άγνοιας των δικαιωμάτων τους μένουν μόνοι τους, βορά των εργοδοτών, αδυνατώντας να υπερασπιστούν τον εαυτό τους.

Είναι ζωτικής σημασίας η διεκδίκηση σε επίπεδο εργαζομένων γενναίων και πραγματικών αυξήσεων (σε άμεση σχέση και συνάρτηση με την αγοραστική δύναμη και το κόστος ζωής) στους μισθούς , σε επίπεδο τέτοιο που να ανταποκρίνεται στις υπάρχουσες συνθήκες και την πραγματικότητα που αυτές διαμορφώνουν. Την ίδια στιγμή που στην χώρα μας οι ώρες εργασίας την εβδομάδα , εκτός των αδήλωτων πολλές φορές υπερωριών, είναι από τις περισσότερες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι εργαζόμενοι οφείλουμε να αντιληφθούμε πως είμαστε εμείς, αυτοί οι οποίοι παράγουμε και χωρίς την δική μας εργασία δεν θα μπορούσαν να βγάζουν κέρδος οι εργοδότες. Συνεπώς θα πρέπει να συγκροτηθούμε συλλογικά με τους συναδέλφους μας , να αποκτήσουμε στάση αντίστασης και να παλέψουμε.

Ι.Κ.