Αξιολόγηση στο δημόσιο: η εδραίωσή της , καταλύτης της επίθεσης στους εργαζόμενους σε δημόσιο αλλά και ιδιωτικό τομέα

Δεν περιμέναμε τις δηλώσεις της νέας – μετά τον ανασχηματισμό- υπουργού παιδείας Ζαχαράκη, ούτε ακόμα τις δηλώσεις του ίδιου του πρωθυπουργού Μητσοτάκη για να αντιληφθούμε πως είναι μεγάλο στοίχημα (και αυτής) της κυβέρνησης να κατοχυρωθεί η αξιολόγηση στο δημόσιο, ιδιαίτερα στους εκπαιδευτικούς. Δεκαετίες τώρα, με όποια εναλλαγή στο τιμόνι της διακυβέρνησης, αποτελούσε στοίχημα για την αστική τάξη, το σύστημα, να εφαρμοστεί το πλαίσιο υποταγής, πειθάρχησης, ελέγχου, επιθεωρητισμού. Όμως τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει, δυστυχώς για το κόσμο της δουλειάς, σημαντικά βήματα στην καθιέρωσή της στα σχολειά, άλλη μια έκφραση δηλαδή του αρνητικού συσχετισμού για τους εργαζόμενους και της διάλυσης των μετώπων πάλης, μόνων ικανών να βάλουν φραγμό στην επίθεση.

Φυσικά δεν πρόκειται ούτε για συμπτωματική κατάσταση η στήριξη αυτής της πολιτικής κατεύθυνσης, ούτε για ιδιοτροπίες υπουργών ή ιδεοληψιών κυβερνήσεων κάθε απόχρωσης. Έχει να κάνει με τη στόχευση του κεφάλαιου παγκόσμια, άρα και στη χώρα μας, να βγάλει τα αλυσοπρίονα στο προσκήνιο που αφορούν μαζικές απολύσεις στο δημόσιο τομέα, γκρέμισμα κατακτήσεων, χτύπημα του δικαιώματος στη περίθαλψη, στην δημόσια δωρεάν εκπαίδευση. Είναι συμπλήρωμα της στρατηγικής κατεύθυνσης της επίθεσης στο πυρήνα των κατακτήσεων της εργατικής τάξης, σε ωράριο, μισθό, ασφάλιση, σύνταξη.  Άρα η αξιολόγηση στο δημόσιο,και συγκεκριμένα στους εκπαιδευτικούς, είναι πολύτιμο εργαλείο για αυτή τη πολιτική. Να εμπεδωθεί και να «κανονικοποιηθεί» η βαρβαρότητα που ζει και βιώνει κάθε καθηγητής, κάθε δάσκαλος, σε κάθε γωνιά της χώρας. Ποια είναι αυτή η πραγματικότητα;

Μιλάμε για τον εκπαιδευτικό που καλείται να αφήσει έξω από το σχολείο τις συνέπειες και τα άγχη της εξοργιστικής πραγματικότητας που βιώνει καθημερινά. Το μισθό φτώχειας που κυμαίνεται από 776 για νεοδιόριστο έως και λίγο πάνω από το χιλιάρικο για τους υπόλοιπους, αν έχουν παιδιά και αδρά πληρωμένα μεταπτυχιακά και επιμορφώσεις. Που αν βάλει κανείς μόνο το κόστος των σχεδον διπλασιασμένων ενοικίων, την ακρίβεια σε καύσιμα, ρεύμα τρόφιμα, καταλαβαίνει κανείς πως εξανεμίζεται λίγο μετά τα μισά του μήνα. Άρα αναγκάζεται να βρει και δεύτερη δουλειά, άρα να επεκτείνει το ωράριο για να βγει ένας μισθός,να βγαίνει ίσα ίσα, κάτι που συμβαίνει εξάλλου εδώ και χρόνια στον ιδιωτικό τομέα.

Μιλάμε για τον εκπαιδευτικό που καλείται να κάνει μάθημα σε τάξεις κοντά 30 μαθητών, να διαχειριστεί δηλαδή σχεδόν 30 παιδιά που με τη σειρά τους έχουν ήδη μπει στη τάξη φορτωμένα με τα αδιέξοδα που τους υπόσχεται το σύστημα, την ένταση των ταξικών φραγμών, τα άγχη και τις δυσκολίες της οικογένειας, την έλλειψη ενδιαφέροντος και προοπτικής, ενώ βομβαρδίζονται καθημερινά με το σάπιο πολιτισμό και τα σάπια ιδανικά του κόσμου του κεφάλαιου. Μάλιστα καλείται και ο ίδιος ο εκπαιδευτικός να αναπαράξει με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη σάπια ιδεολογία του συστήματος, να μάθει την υποταγή και την πειθάρχηση αφού πρώτα ο ίδιος θα την υφίσταται και μέσω της αξιολόγησης.

Την ίδια στιγμή που καλείται να ανταπεξέλθει στο ολοένα και πιο εντατικοποιημένο πλαίσιο δουλειάς, με το άγχος για να βγει η ύλη, να υλοποιήσει ότι σχέδια δράσης ή κάθε απίθανη οδηγία   έλθει από το υπουργείο, ενώ ξεδιάντροπα έρχεται και η «αθώα» προτροπή των σύμβουλων-εντολοδόχων του υπουργείου «να  αναλάβετε και εκτός ωραρίου καθήκοντα!!»

Μιλάμε για τον εκπαιδευτικό που, για να καταφέρει να διοριστεί, θα πρέπει να περάσει όλη τη σύγχρονη οδύσσεια της περιπλάνησης από πόλη σε πόλη, όποτε και εάν καλεστεί, να παρατήσει ότι κάνει, οικογένεια κλπ και σε λίγες μέρες να έχει βρει σπίτι, να τατοποιηθεί, ξέροντας ότι το καλοκαίρι έρχεται ανεργία, τη στιγμή που ούτε το ταμείο ανεργίας πλέον δεν είναι εξασφαλισμένο! Όσο για τις άδειες ανάρρωσης, εγκυμοσύνης ούτε λόγος, με ότι αυτό συνεπάγεται για δεκάδες χιλιάδες αναπληρωτές εργαζόμενους.

Η κυβέρνηση και το υπουργείο έχουν ξεκάθαρο τι πολιτική εφαρμόζουν, τι τους εξυπηρετεί το πλαίσιο της αξιολόγησης. Πρώτοι αυτοί έχουν «αξιολογήσει» όλη την προηγούμενη εργασιακή ζούγκλα που βιώνει η απόλυτη πλειοψηφία του κλάδου, άρα «αξιολογούν» ότι πρέπει να «αξιολογήσουν». Και όπως ομολογούν πλέον, όχι χωρίς συνέπειες. Το πως  το μεθοδεύουν είναι κάτι που το ζυγίζουν ανάλογα και με τις αντιδράσεις, αλλά ο εξορραϊσμός της πολιτικής της αξιολόγησης, τους βοηθά να καμφθούν οι αντιδράσεις. Η όλη συζήτηση για απλοποίηση της αξιολόγησης, για χρήση ψηφιακών μέσων, ενιαιοποίηση της, υλοποίηση της ανά 4 αντι για 2 έτη, είναι αποδείξεις πως έχουν γίνει σημαντικά βήματα για να παγιωθεί η αντιδραστική αυτή πολιτική . Πατώντας φυσικά πάνω στην αγωνία των εκπαιδευτικών να μονιμοποιηθούν, να έχουν σταθερή δουλειά, να σταματήσει η περιπλάνηση, πιέζοντάς τους να αποδεχτούν τους εκβιασμούς και τους όρους του συστήματος.

Το ζήτημα είναι να έχουμε ξεκάθαρο εμείς τι στοχεύει η «κανονικότητα» της αξιολόγησης και να μην μπερδευόμαστε από τα επιχειρήματα του συστήματος και των διάφορων «καλοθελητών». Το αν είναι δηλαδή ένα «κακοστημένο σόου» και πως εμείς οι εκπαιδευτικοί «δεν έχουμε κάτι να φοβηθούμε» από τη διαδικασία της αξιολόγησης, δεν μπορεί να αποτελέσει απάντηση. Δεν υπάρχει αξιολόγηση εποικοδομητική, καλή, κακή, σε κάποιο άλλο πλαίσιο πέρα από τη βάση που διεξάγεται. Της βάσης δηλαδή που έχει διαμορφώσει η κυριαρχία του κεφάλαιου πάνω στο κόσμο της δουλειάς, της αντιδραστικής ρότας των εξελίξεων παγκόσμια, τη χειροτέρευση των όρων εργασίας όλων των εργαζόμενων, των αλυσοπρίονων που βγαίνουν στο προσκήνιο. Ακόμα πιο βασικό, να αντιληφθούμε ότι το «άντε να ξεμπερδεύουμε» δεν υπάρχει, αφού δεν υπάρχει όριο σε αυτά που συνεχώς θα ζητούνται, που θα απαιτούνται, δεν υπάρχει όριο στην επίθεση από τη μεριά τους. Δε θα σταματήσουν, αν δε τους σταματήσουμε.

Μόνος φραγμός, οι αντιστάσεις, τα μέτωπα πάλης, οι μαζικοί αγώνες. Εδώ είναι που βρίσκει περιεχόμενο η ιδεολογική τρομοκρατία, η ένταση της καταστολής, η φασιστικοποίηση. Γιαυτό στήνουν τα πογκρόμ των διώξεων και των χιλιάδων πειθαρχικών σε όποιους αντιστέκονται και δεν υπακούν. Κάπως έτσι ακόμα και ο ίδιος ο πρωθυπουργός βγαίνει και τρομοκρατεί ανοιχτά και ωμά τους εκπαιδευτικούς, δηλώνοντας μεταξύ άλλων πως «όποιος δεν αξιολογηθεί δεν θα έχει θέση στο δημόσιο». Ετοιμάζοντας όπως φαίνεται και το αντίστοιχο νομικό οπλοστάσιο για να τιμωρούν και εν τέλει να απολύουν όσους αντιδρούν. Είτε λοιπόν με το καρότο είτε και με το μαστίγιο, η κυβερνητική πολιτική όσο δεν βρίσκει αντιστάσεις θα προχωρά και θα κατοχυρώνει νίκες απέναντι στον εργαζόμενο κόσμο.

Συμπερασματικά, το κεφάλαιο, η κάθε κυβέρνηση που ενεργεί για λογαριασμό της αστικής τάξης, θέλουν να εμπεδώσουν στο σύνολο των εργαζομένων πως ανα πάσα ώρα και στιγμή θα πρέπει να είναι αξιολογημένοι, διαθέσιμοι, προσαρμοσμένοι στις επιταγές και τις ορέξεις είτε του συλλογικού καπιταλιστή-κράτους, είτε των μεμονωμένων κεφαλαιοκρατών, είτε γενικά της εργοδοσίας. Να αξιολογούνται κάθε ώρα και στιγμή, πόσο χρήσιμοι είναι για τον εργοδότη, πόσο αποδοτικοί είναι στις απαιτήσεις του, αλλιώς έχει κυρώσεις. Επομένως, είναι κοινά τα συμφέροντα των εργαζόμενων σε ιδιωτικό δημόσιο τομέα, κοινή ανάγκη του κόσμου της δουλειάς να αντισταθεί και να γίνει υπολογίσιμη δύναμη. Να απαιτήσει  δουλειά και ζωή με δικαιώματα, να καταφέρει να διοχετεύσει την οργή και το δίκιο του στη διέξοδο της αντίστασης στη πολιτική που απαξιώνει τη ζωή του λαού. Να βρει το νήμα της πάλης, ενεργοποιώντας και αξιοποιώντας τα όργανα πάλης που στους εκπαιδευτικούς  που σημαίνει ζωντανές μαζικές συνελεύσεις, με αποφάσεις αγώνα και όχι γραμμη ανάθεσης σε ειδικούς και με αυταπάτες για το πως παλεύεται η ζωή.

Η πιο ουσιαστική στήριξη των χιλιάδων εκπαιδευτικών που ακόμα κρατάνε αξιέπαινη στάση αντίστασης, η μόνη επένδυση για να ανατραπεί το πλαίσιο και οι νόμοι της αξιολόγησης, είναι να μπουν οι εκπαιδευτικοί στο δρόμο του μαζικού ανυποχώρητου αγώνα. Αντιλαμβανόμενοι πως το δικαίωμα στη μόνιμη σταθερή δουλειά, οι πραγματικές αυξήσεις στο κόστος ζωής, το σπάσιμο του πλαισίου πειθάρχησης, επιθεωρητισμού, εντατικοποίησης, ήταν είναι και θα είναι υπόθεση της πάλης. Δεμένος και αλληλοτροφοδοτούμενος λοιπόν ο αγώνας για την ανατροπή της αξιολόγησης, με τον αγώνα για ψωμί και δικαιώματα. Μόνο έτσι θα μπορεί ο κλάδος να συνδεθεί και με τον υπόλοιπο εργαζόμενο λαό που βιώνει την ίδια επίθεση, έχοντας απέναντι κοινό εχθρό, βάζοντας μπροστά τη γραμμή της αντίστασης και της πάλης, της ανατροπής της αντιλαικής πολιτικής, της ανατροπής της εισοδηματικής πολιτικής της κυβέρνησης που πετάει ψίχουλα στο λαό από το ματωμένο σάκο των πλεονασμάτων που βγαίνουν από τον ιδρώτα και τον κόπο των εργατολαικών μαζών.