Η προοπτική της νεολαίας είναι στην συγκρότηση αντιστάσεων και αγώνων

Ένα στα δέκα παιδιά χαμηλότερων λαϊκών στρωμάτων μπαίνουν στο πανεπιστήμιο. Αυτό είναι το πόρισμα της τελευταίας έρευνας του ΙΟΒΕ για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Δηλαδή 9 στα 10 εργατόπαιδα και μαθητές ευρύτερων λαϊκών στρωμάτων δεν καταφέρνουν να σπουδάσουν. Τι άλλαξε από μια παλαιότερη κατάσταση που ήταν πιο μαζικό το Πανεπιστήμιο; Μήπως τελικά δεν τα παίρνουν τα γράμματα κάποιοι μαθητές ή εφαρμόζεται διαχρονικά μια πολιτική ταξικών εμποδίων στη φοίτηση σε σχολεία και πανεπιστήμια;

Στην προσπάθεια μας να συμβάλλουμε σε μια απάντηση χρειάζεται στην αρχή να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα. Ο λαός, η εργατική τάξη και η νεολαία έχουν απέναντί τους ένα άδικο, ταξικό και εκμεταλλευτικό σύστημα, τον καπιταλισμό – ιμπεριαλισμό. Όπως σε κάθε χώρα, έτσι και στη δική μας, η εκπαίδευση είναι ένας από τους πολλούς μηχανισμούς του συστήματος και έτσι δεν μπορεί να είναι ουδέτερη. Αντιθέτως, έχει δύο συγκεκριμένους ρόλους. Να προάγει την κυρίαρχη ιδεολογία του συστήματος και να κατανέμει τους μελλοντικούς εργαζομένους με μια συγκεκριμένη κατάρτιση ανάλογα με τις επιδιώξεις και τα θέλω της αστικής τάξης. Το παιδί του εργάτη και της καμαριέρας να μαθαίνει από την αρχή ότι στην εκπαίδευση δε θα ανέβει τα ανώτερα σκαλιά. Εκπαίδευση λοιπόν, που όπως λένε συνεχώς στελέχη του συστήματος, να συνδέεται όλο και πιο πολύ με την αγορά εργασίας και ταυτόχρονα οι μελλοντικοί εργαζόμενοι να βγαίνουν εντατικοποιημένοι, ανταγωνιστικοί μεταξύ τους, επηρεασμένοι από κάθε πτυχή της σάπιας αστικής ιδεολογίας. Άρα δεν πρόκειται για μια εκπαίδευση που μορφώνει ολόπλευρα τους μαθητές/φοιτητές, να αποκτήσουν κριτική σκέψη, πνεύμα αμφισβήτησης κλπ. Αυτό θα ήταν αυτοκτονικό για ένα σύστημα που θέλει να στεριώσει και διαιωνίσει την κυριαρχία του.

Άρα αφού είναι ένας μηχανισμός που δεν είναι φτιαγμένος για να υπηρετεί τα λαϊκά συμφέροντα, σημαίνει ότι τα παιδιά του λαού και της εργατικής τάξης δεν πρέπει να παίρνουν μέρος σε αυτή την εκπαίδευση; Η ιστορία του εργατικού λαϊκού κινήματος στη χώρα μας έχει δείξει ότι ο κόσμος του μόχθου και της δουλειάς πάλεψε και κατοχύρωσε μια προηγούμενη περίοδο, το δικαίωμα της δημόσιας, δωρεάν εκπαίδευσης και σπουδών για τα παιδιά του, ώστε να πάρουν μια ελάχιστη υποτυπώδη μόρφωση και ένα πτυχίο. Για να μη γίνονται εύκολα εκμεταλλεύσιμοι σαν εργαζόμενοι άνθρωποι και να έχουν μια καλύτερη ζωή. Οι απεργίες των εκπαιδευτικών τη δεκαετία του ’30, το φοιτητικό και μαθητικό κίνημα τη δεκαετία του ’60, η εξέγερση του Πολυτεχνείου και οι αγώνες της μεταπολίτευσης, είναι οι πιο γνωστοί σταθμοί αυτού του λαϊκού κινήματος για το δικαίωμα στην εκπαίδευση και στις σπουδές.

Και ερχόμαστε στο σήμερα, σε ένα σχολείο όλο και πιο εντατικοποιημένο και ταξικό, αποτέλεσμα πολιτικών που εφαρμόστηκαν από όλες τις κυβερνήσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Συγχωνεύσεις τμημάτων και σχολείων που σημαίνει τριαντάρια τμήματα, ελλείψεις καθηγητών, ΕΒΕ, Τράπεζα Θεμάτων και πρόσφατα το Εθνικό Απολυτήριο με τριπλές πανελλαδικές στο λύκειο. Με φροντιστήρια που είναι απαραίτητα ακόμα και από το δημοτικό. Αυτές είναι επιγραμματικά οι πολιτικές των ταξικών φραγμών που μαζί με τον μαζικό κόφτη των Πανελλαδικών είναι σοβαρά εμπόδια για την είσοδο της νεολαίας στο πανεπιστήμιο, και πιο συγκεκριμένα της φτωχής – λαϊκής νεολαίας. Και όσοι καταφέρνουν και μπαίνουν στο πανεπιστήμιο με πολύ κόπο, πίεση και το υστέρημα των γονιών τους, τους περιμένει η ίδια πολιτική. Οι διαγραφές στα ν+2, τα μαζικά κοψίματα καθηγητών, οι αλυσίδες, και άλλα μέτρα όλο και πιο πολύ διαμορφώνουν γρήγορους και πιεστικούς ρυθμούς για τους φοιτητές και ειδικά για τους εργαζόμενους – φοιτητές. Το δωρεάν πλέγμα της σίτισης – στέγασης χτυπιέται κάθε χρόνο και ταυτόχρονα για να περνάει η συνολικά η πολιτική αυτή χωρίς αντιδράσεις η αστυνομία και τα ΜΑΤ έχουν στην πράξη διαλύσει το δικαίωμα του Ασύλου και προωθούν την τρομοκρατία. Το δικαίωμα στις σπουδές χτυπιέται και μέσα στις σχολές.

Το δικαίωμα αυτό δεν παραχωρήθηκε αλλά κατακτήθηκε από το λαϊκό κίνημα. Όπως κάθε δικαίωμα του λαού και της εργατικής τάξης πού αποτελούν αγκάθια και βαρίδια για το σύστημα και θέλει να ξεμπερδεύει με αυτά. Ειδικά τώρα που αναγνωρίζει ότι δεν υπάρχουν οι ανάλογες αντιστάσεις και αγώνες οι οποίοι θα βάλουν φραγμό στην επίθεση.

Είναι πιο εύκολα εκμεταλλεύσιμος για το κεφάλαιο, ένας εργαζόμενος που όχι μόνο δε σπούδασε αλλά “απέτυχε” (η ατομική ευθύνη παντού!) ακόμα και να τελειώσει και το λύκειο. Που δεν πήρε ένα πτυχίο που να του δίνει τα ανώτερα επαγγελματικά δικαιώματα και μισθό αλλά υποδεέστερα. Που να αποδέχεται ότι δεν αξίζει αξιοπρεπή μισθό για να μπορεί να ζει. Η περίπτωση των ΕΠΑΛ, ΕΠΑΣ – μαθητεία, Τεχνικό Γυμνάσιο, ΙΕΚ, είναι πολλά παραδείγματα. Στην αντίθετη πλευρά, η νεολαία έχει την ανάγκη να υπάρχει σε ένα σχολείο που να μην την εξοντώνει και την πετάει βίαια εκτός, να μπορεί να σπουδάζει. Να εργάζεται με ανθρώπινες συνθήκες και με μισθό που να μπορεί να ζει.

Το κλίμα είναι αρνητικό για τον λαό και τα παιδιά του αλλά αντιστάσεις υπάρχουν και θα υπάρξουν διότι ο κόσμος της δουλειάς και η νεολαία δεν παραιτείται από το δικαίωμα να ζει αξιοπρεπώς. Η συμβολή στη δημιουργία ή στην ενίσχυση εστιών αντίστασης με τη λογική της κοινής δράσης μπορούν να συμβάλλουν στην πορεία αντιστροφής των αρνητικών συσχετισμών. Αντιθέτως, εμπόδιο μπαίνουν στη συγκρότηση αγώνων η κατεύθυνση που προωθεί η κυρίαρχη αριστερά στα πανεπιστήμια. Η συνδιαλλαγή και συζήτηση με τους Πρυτάνεις και τους καθηγητές των πανεπιστημίων. Η αταξική θεώρηση του ρόλου του σχολείου/πανεπιστημίου και της γνώσης. Το εικονικό κίνημα, η μικροηγεμονισμοί και οι λογικές ανάθεσης σε εκλεγμένους των φοιτητών. Ο μόνος δρόμος για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων και των νεολαιίστικων συμφερόντων είναι η ενίσχυση και η εκ νέου συγκρότηση όρων πάλης και αντίστασης στην επίθεση. Η συμβολή του κάθε φοιτητή σε αυτή την υπόθεση είναι απαραίτητη και σημαντική.