Η ώρα της Αριστεράς (Ας την ειδοποιήσει κάποιος!) μέρος Β’

Το ρήγμα

Αναφερθήκαμε στο προηγούμενο άρθρο στο ρήγμα που διαμορφώνεται «από πάνω μέχρι κάτω» στη συνοχή του συστήματος και τις ευνοϊκές προϋποθέσεις που αυτό διαμορφώνει για την ανάπτυξη του κινήματος. Ας πούμε κάποια πράγματα περισσότερο.
Οπως και στο προηγούμενο αναφερθήκαμε, υφίσταται καταρχήν μια σοβαρή διάσταση στο επίπεδο των ιμπεριαλιστικών–καπιταλιστικών δυνάμεων και σχηματισμών. Στην πραγματικότητα δεν υφίσταται πλέον ένα συγκεκριμένο και αποδεκτό λίγο πολύ από όλους πλαίσιο λειτουργίας.
Στην πράξη «λειτουργούν» σήμερα με το «παλιό» πλαίσιο, παραβιάζοντας και «τροποποιώντας» το ο καθένας κατά τις επιθυμίες και κυρίως κατά την ισχύ που διαθέτει να το προσαρμόζει στα μέτρα του. Κάπως έτσι θα μπορούσε να πει κανείς ότι διαμορφώνεται το νέο πλαίσιο, μόνο που δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι απαντάει στο πρόβλημα που τίθεται. Στο επίπεδο που συζητάμε απαιτούνται πολύ πιο σοβαρές και πιο «ισχυρές» ρυθμίσεις.
Αν δούμε λίγο το «παλιό» πλαίσιο, θα διακρίνουμε ότι τα «θεμελιακά» του δεδομένα διαμορφώθηκαν στη βάση των αποτελεσμάτων του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Στην πορεία τροποποιήθηκαν ως ένα βαθμό με βάση τις εξελίξεις, αντιπαραθέσεις και πάντα στη βάση των πραγματικών συσχετισμών. Η βασική ανατροπή συντελείται το ’89-91 με την ως λέγεται λήξη του «ψυχρού πολέμου» και τη νίκη των ιμπεριαλιστών της Δύσης με επικεφαλής τις ΗΠΑ. Νέοι συσχετισμοί που έδειξαν να οδηγούν στη διαμόρφωση νέου πλαισίου που χαρακτηριζόταν από το δεσπόζοντα ρόλο της Δύσης στα παγκόσμια πράγματα. Αυτό που πολλοί έσπευσαν να ονομάσουν «παγκοσμιοποίηση». Φάνηκε αλλά δεν ήταν.

Το ζήτημα δεν ήταν μόνο ότι από αυτό το πλαίσιο εξαιρούνταν -στην ουσία- η «Ανατολή» (Ρωσία, Κίνα) αλλά και πως εντός της Δύσης υπήρχαν σοβαρές διαφωνίες και αναπτύσσονταν αντιθέσεις. Στην πραγματικότητα έμπαινε από όλους (σε Δύση και Ανατολή) ζήτημα επαναπροσδιορισμού πλαισίου, ρόλων και μεριδίων ή, για να χρησιμοποιήσουμε την παλιά, καλή ορολογία, ζήτημα ξαναμοιράσματος του κόσμου ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.
Τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν, από διαβουλεύσεις, οικονομικούς ανταγωνισμούς, πολιτικές έως και στρατιωτικές κινήσεις και επεμβάσεις, δεν επαρκούσαν και δεν θα μπορούσαν να επαρκέσουν για τη διευθέτηση του ζητήματος. Με βάση τα δεδομένα του πράγματος και τους συσχετισμούς ισχύος, οι ΗΠΑ, όντας η πιο ισχυρή ιμπεριαλιστική δύναμη, ανέλαβαν την πρωτοβουλία (και ιδιαίτερα μετά τις 11 Σεπτέμβρη) να «πείσουν» τους άλλους ιμπεριαλιστές για το «δίκιο» τους και να επιβάλουν τις ρυθμίσεις που θέλουν με την ισχύ των όπλων. Τα γεγονότα είναι γνωστά και δεν χρειάζεται να τα επαναλάβουμε. Οι άλλοι πήραν βεβαίως πολύ σοβαρά υπόψη την επιθετικότητα (και την ισχύ) των ΗΠΑ, αλλά μάλλον δεν «πείσθηκαν». Ταυτόχρονα έχουμε την εκτίμηση πως ούτε τα αποτελέσματα ενός «ψυχρού» πολέμου ούτε οι «μικροί θερμοί» πόλεμοι μπορούν να δώσουν το αποτέλεσμα (κυριαρχία) που μόνο μια συντριβή των αντίπαλων κέντρων ισχύος θα μπορούσε να δώσει. Το πρόβλημα συνεπώς παραμένει ανοιχτό, όσο και αν είναι πάντα πιθανός ένας συμβιβασμός ανάμεσά τους (και στη βάση των τετελεσμένων), που όμως δεν μπορεί παρά να είναι προσωρινός. Επιστροφή στην προτεραία δεν υπάρχει.

Οι επιδράσεις σε οικονομία–πολιτική

Οπως ήδη αναφέραμε στο προηγούμενο, το ρήγμα προεκτείνεται και θα έχει επιπτώσεις στο οικονομικό πεδίο. Ηδη το σύστημα βιώνει μια οικονομική ύφεση και σε επίπεδα κρίσης. Οι εξελίξεις θα επιδεινώσουν την κατάσταση καθώς διαμορφώνουν ένα πλαίσιο σε αντίθετη κατεύθυνση από αυτό που θεωρείται ευνοϊκό για τα λεγόμενα «υποκείμενα της οικονομίας». Υπάρχει και εξελίσσεται πιο έντονα μια σχέση αλληλοτροφοδότησης και σε αρνητική κατεύθυνση ανάμεσα στην καθαυτή οικονομική κρίση και τις δυσμενείς επιπτώσεις των πολιτικών εξελίξεων. Βεβαίως θα ενταθεί η εκμετάλλευση και η ληστεία των χωρών του Τρίτου Κόσμου. Εχουμε όμως την άποψη ότι αυτά τα «κέρδη» δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις ζημίες που θα προκύψουν από την πτώση της απόδοσης στη λειτουργία του συστήματος. Θεωρούμε λοιπόν ότι η «διέξοδος» θα αναζητηθεί περισσότερο στην ένταση (οικονομικού) ανταγωνισμού παρά στη συνεργασία. Συνακόλουθα θα ενισχυθούν οι τάσεις «προστατευτισμού», προώθησης «εθνοκεντρικής» (ή όπου μπορεί περιφερειακής) οικονομικής πολιτικής.
Ηδη υφίσταται ένας πόλεμος κεφαλαίων, οξύνεται και μπορεί να πάρει πολύ σοβαρές διαστάσεις ο νομισματικός, ενώ «δοκιμάζονται» και στρατιωτικές «λύσεις» οικονομικών προβλημάτων και ανταγωνισμών όπως τελευταία στο Ιράκ.
Ολοφάνερες οι τάσεις ενίσχυσης των στρατιωτικών δαπανών και στρατιωτικοποίησης των οικονομιών, που με τη σειρά τους θα αντεπιδρούν στην όξυνση του ανταγωνισμού καθώς το αυξημένο στρατιωτικό βάρος των οικονομιών θα αναζητάει το πεδίο της «αξιοποίησής» του. Ανάλογες εξελίξεις αναμένονται -ήδη υπάρχουν- και όσον αφορά τις μικρότερες χώρες.
Το αντιφατικό πλέγμα σχέσεων, εξαρτήσεων, αντιθέσεων εξελίσσεται με όλο και πιο περίπλοκο τρόπο. Είχαμε και έχουμε την αυξημένη διείσδυση του ιμπεριαλισμού σε διάφορες χώρες, την επιβολή όρων εξάρτησης μέσω ΔΝΤ, ΟΟΣΑ, της δράσης των πολυεθνικών κ.λπ. Είχαμε έως και στρατιωτικές επεμβάσεις σε διάφορες χώρες που ουσιαστικά επέβαλαν βίαια την επέκταση της κυριαρχίας της Δύσης σε περιοχές που δεν ήλεγχε. Η ρήξη στο πεδίο των ιμπεριαλιστών της Δύσης θέτει το πρόβλημα για το σύνολο των χωρών, ακόμη και για κείνες που θεωρούσαν πως βρίσκονται στο απυρόβλητο. Οι ΗΠΑ ήδη έχουν εισβάλει στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, απειλούν Συρία και Ιράν και έχουν πάντα «στα υπ’ όψιν» μια σειρά χώρες.
Ταυτόχρονα επιταχύνουν την επέκταση του ΝΑΤΟ, επιχειρώντας συν τοις άλλοις να δημιουργήσουν τετελεσμένα ενόψει διεύρυνσης της ΕΕ στον ίδιο χώρο.
Ηδη προωθούν επέκταση-αναδιάταξη των βάσεών τους σε όλο τον κόσμο, που αναπόφευκτα θέτει και θέμα προσδιορισμού σχέσεων (εξάρτησης) με τις χώρες που θα «φιλοξενήσουν» τις νέες βάσεις. Οπως και να ‘χει, στο σύνολο των χωρών θα ενισχυθούν οι τάσεις σύνδεσης (στοίχισης) των μικρότερων χωρών στις μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις στη βάση διαφόρων παραγόντων και κύρια συσχετισμών. Αυτών που εμφανίζονται σήμερα, αυτών που διαμορφώνονται και αυτών που θα αποκρυσταλλωθούν τελικά. Από τη μεριά μας, δεν θεωρούμε τίποτα τελεσίδικα δοσμένο σ’ αυτή την εξέλιξη.
Αυτή η εξέλιξη μαζί με όλα τα άλλα θα επιδράσουν καθοριστικά στη διαμόρφωση της πολιτικής φυσιογνωμίας των πολιτικών σχηματισμών σε όλες τις χώρες. Σε πολλά κόμματα (κύρια στη Δύση) εκφράζονται σε σημαντικό βαθμό οι ιδέες, αντιλήψεις και ρεύματα στη βάση των οποίων έχουν συγκροτηθεί εδώ και χρόνια. Σε όλα (όλων των χωρών) έχουν επιδράσει καθοριστικά στη διαμόρφωση της πολιτικής τους οι εξελίξεις και τα δεδομένα που διαμορφώθηκαν μετά το ’89-91, ενώ σε πολλά (και ιδιαίτερα στις ανατολικές χώρες) δημιουργήθηκαν κύρια στη βάση αυτών των δεδομένων. Σήμερα όλοι βρίσκονται μπροστά σε μια νέα κατάσταση. Και όσο πιο αδύναμους κοινωνικοπολιτικούς σχηματισμούς εκπροσωπούν τόσο περισσότερο βρίσκονται «στον αέρα». Τι να κάνουν, προς τα πού να βαδίσουν και κυρίως σε ποιον ισχυρό να προσδεθούν. Δεν είναι εύκολες οι προβλέψεις. Γιατί, πέρα απ’ τα προηγούμενα, θα πρέπει να συνυπολογιστεί και ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας. Ο ρόλος και οι επιδράσεις των κοινωνικών-πολιτικών εξελίξεων και αναστατώσεων που θα πυροδοτηθούν από όλες αυτές τις εξελίξεις.

Κοινωνικές ανακατατάξεις και ρήγματα

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 (και λίγο πριν) έχουμε μια διαρκώς κλιμακούμενη επίθεση του συστήματος ενάντια στο προλεταριάτο, τις εργαζόμενες μάζες και γενικότερα τους λαούς. Μια επίθεση που επεκτάθηκε και στα ενδιάμεσα στρώματα, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα και τριγμούς σε όλο το κοινωνικό σώμα ακόμα και στις αναπτυγμένες χώρες. Η επίθεση αυτή πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις μετά το ’89-91 και την ολοκλήρωση της ανατροπής του παγκόσμιου συσχετισμού σε βάρος των λαών.
Αυτό το ρήγμα που από τότε διαμορφωνόταν δεν ενεργοποιήθηκε σε επίπεδο ρήξης (γιατί αγώνες γίνονταν και συνεχίζουν να γίνονται), κι αυτό γιατί το κίνημα βρισκόταν σε φάση υποχώρησης και ο γενικότερος συσχετισμός ήταν αρνητικός.
Το ζήτημα ωστόσο θα τίθεται και με όλο και πιο οξυμένο τρόπο. Από τις οικονομικές επιπτώσεις των εξελίξεων, που βεβαίως θα πλήττουν τα λαϊκά στρώματα χωρίς να αφήνουν άθικτα και τα ενδιάμεσα. Από την επίθεση ενάντια στην εργατική τάξη, που θα κλιμακώνεται (ήδη βλέπουμε τις ανάλογες κινήσεις και τάσεις), στο όνομα της «αντιμετώπισης της κρίσης» και της «ανταγωνιστικότητας» του κάθε καπιταλιστικού σχηματισμού. Από τις επιπτώσεις των εξελίξεων στη συνοχή των αστικών τάξεων και των πολιτικών τους εκφραστών και την «αποτελεσματικότητά» τους. Από τη συρρίκνωση της δυνατότητας των ηγετικών μερίδων να συνάπτουν ισχυρές κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες. Από την κρίση αξιών του συστήματος που θα μειώνει τη δυνατότητα «πειθούς» και χειραγώγησης των μαζών.
Ολα αυτά θα προκαλέσουν κοινωνικές εντάσεις και τόσο περισσότερο όσο θα συνοδεύονται από κοινωνικές και πολιτικές ανακατατάξεις. Και μάλιστα με όρους όλο και λιγότερο ελεγχόμενους από το σύστημα. Ηδη οι προσεισμοί στο ασφαλιστικό (και άλλα ζητήματα) στον ευρωπαϊκό χώρο δίνουν μια ιδέα γι’ αυτά που έρχονται.
·       Αναφερθήκαμε προηγούμενα στην κρίση αξιών του συστήματος. Υποστήκαμε για χρόνια πολλά (πολύ πριν από το ’89-91 και καταιγιστικά μετά απ’ αυτό) τις θριαμβολογίες διαφόρων φωστήρων για το «τέλος των ιδεολογιών» και των «ισμών» που μας «δυνάστευαν» και περίπου για το «τέλος της ιστορίας».
Την ανάδειξη της αστικής κυριαρχίας σε πεμπτουσία της δημοκρατίας.
Την εισαγωγή μας στην «εποχή της πληροφορίας» μέσα από επιχειρήσεις «κορμοράνος».
Την κατάργηση των δημοκρατικών μας δικαιωμάτων σαν μέριμνα για την ασφάλειά μας.
-Υποχρεωθήκαμε ν’ ακούμε καθημερινά και επί ώρες ότι η πλήρης επιβολή του συστήματος εκμετάλλευσης των ανθρώπων είναι η επαναφορά στη «φυσική τάξη πραγμάτων». Οτι η ταξική πάλη καταργείται πλέον (αν είχε λόγο ύπαρξης ποτέ!) από την Επιστημονική Τεχνολογική Επανάσταση.
Οτι η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού και της κυριαρχίας του μεγάλου κεφαλαίου είναι ο «μονόδρομος» για την ανάπτυξη και την ευημερία.
Οτι η ληστρική επιδρομή των ιμπεριαλιστικών μονοπωλίων προωθεί την παγκόσμια συνεργασία. Οτι η κυριάρχηση του παρασιτισμού που εκπροσωπεί το χρηματιστικό κεφάλαιο οδηγεί στην «παγκοσμιοποίηση»
Οτι η επέλαση της βαρβαρότητας εκφράζει τον -«ανώτερο»- πολιτισμό του μέλλοντος.
-Ανερυθρίαστα μας βομβάρδιζαν οι εκπρόσωποι του συστήματος (κι από κοντά διάφοροι «αριστεροί» κολαούζοι) ότι οι βόμβες που κομμάτιαζαν χώρες αποτελούσαν επιχειρήσεις «ειρήνευσής» τους.
Οτι ο εξανδραποδισμός ολάκερων λαών συνιστούσε πράξη «απελευθέρωσής» τους.
Οτι οι δολοφονίες αμάχων και η επιβολή τρόμου ήταν ενέργειες «ενάντια στην… τρομοκρατία».

Ταυτόχρονα μας συνιστούσαν τη συμμόρφωση σ’ αυτή την κατάσταση, τη «ρεαλιστική» αποδοχή της. Επαιρναν όρκους φοβερούς για το «αδιέξοδο» της πάλης και την «αξία» της προσαρμογής και υποταγής. Μας δίνανε όμως και «διέξοδο»: Ο συνασπισμός των ιμπεριαλιστών της Ευρώπης προβαλλόταν σαν η ιδέα-ελπίδα των λαών και όχι μόνο των ευρωπαϊκών. Η «πάλη» για «μεταρρυθμίσεις» στα όρια αποδοχής του συστήματος σαν η πανάκεια.
Δεν πρόκειται βέβαια να σταματήσουν. Θα συνεχίσουν να προωθούν την πραμάτεια τους είτε με τις μορφές που γνωρίζουμε είτε με τις -αναγκαίες πλέον- μεταμορφώσεις τους. Μόνο που πλέον δεν πείθουν. Τους εμπιστεύονται όλο και λιγότερο και όλο και λιγότερος κόσμος. Το σύστημα «κατόρθωσε» από μόνο του αυτό που θέλαμε, επιδιώκαμε αλλά δεν μπορούσαμε να πετύχουμε: Να εξοπλίσει τις μάζες με ένα αποφασιστικό, ένα κρίσιμο εργαλείο. Τη «δυσπιστία» τους απέναντί του, σ’ αυτά που λεει, σ’ αυτά που κάνει.

Ταυτόχρονα, έχει κατορθώσει να «βραχυκυκλώσει» τους «ιμάντες μεταφοράς» των απόψεών του, των ιδεολογημάτων και των «αξιών» του: τη διανόηση, τόσο στη στενή όσο και στην ευρεία της έννοια, στρώμα, κοινωνική κατηγορία που συνήθως και στο μεγάλο μέρος της βρίσκεται με τη μεριά του συστήματος, αλλά που κατά περιόδους σημαντικά τμήματά της περνάνε στην άλλη πλευρά.
Οι όροι του πράγματος είναι από τη μια μεριά οι δυνατότητες ενσωμάτωσης του συστήματος και από την άλλη οι αντιφάσεις της λειτουργίας του που απορρίπτουν κάποια τμήματα και σε συνδυασμό με τις δυνατότητες του κινήματος να τα εμπνέει, να τα προσελκύει και να τα εντάσσει στις γραμμές του.
Στα χρόνια που πέρασαν, για μια σειρά λόγους και κυρίως επειδή το κίνημα βρισκόταν σε υποχώρηση, το σύστημα κατόρθωνε να την ενσωματώσει σχεδόν στο σύνολό της.
Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, η διανόηση κρατούσε «τα μάτια της ερμητικά κλειστά» για να διαλογίζεται απερίσπαστη χωρίς να βλέπει την επέλαση της πολιτιστικής βαρβαρότητας.
Μόνο που κάποια πράγματα αλλάζουν πλέον. Οι βόμβες και οι πύραυλοι άρχισαν να σκάνε δίπλα της και να κομματιάζουν κόσμο σχεδόν καθημερινά. Η κτηνωδία του συστήματος δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ωραιοποιήσεις. Και ίσως το «χειρότερο»: Η βιομηχανοποίηση και της κουλτούρας στα αμερικάνικα πρότυπα, το πέρασμα σε πρώτο πλάνο των εν σειρά παραγομένων και εργαζομένων «διανοουμένων» ωθεί πολλούς στο περιθώριο, τους αφαιρεί ρόλο και λόγο ύπαρξης. Γενικότερα αποδυναμώνονται οι δυνατότητες ενσωμάτωσης από μεριάς του συστήματος, ενισχύονται οι τάσεις αποστασιοποίησης από τα πεπραγμένα του.
Δεν έχουμε βέβαια αυταπάτες για το μέχρι πού μπορούν να φτάσουν κάποιοι. Πρόκειται, άλλωστε, για έναν κόσμο που για χρόνια ολάκερα είχε εθιστεί σε μια ορισμένη στάση. Θα μπορούσε ίσως να ειπωθεί πως πρόκειται για τη γενιά της ήττας, του συμβιβασμού, της ενσωμάτωσης και για κάποιους έως και της επαίσχυντης συναλλαγής με το σύστημα. Ωστόσο το φαινόμενο είναι υπαρκτό, έχει ήδη τις εκφράσεις του και στην πορεία θα έχει περισσότερες.

Ζήσαμε πρόσφατα την έκρηξη της νεολαίας, το πιο ελπιδοφόρο ίσως φαινόμενο των ημερών μας. Θα αδικούσαμε ίσως το θέμα περιορίζοντάς το εδώ σε λίγες γραμμές. Είναι όμως αναγκαίο να το θέσουμε έστω. Κατά εκατοντάδες χιλιάδες ξεχύθηκαν πρόσφατα οι νεολαίοι στους δρόμους του κόσμου. Δεν ήταν απλός νεολαιίστικος ενθουσιασμός (που ήταν και τέτοιος, και καλά έκανε και ήταν). Δεν ήταν μόνο η αποστροφή στον πόλεμο, η φρίκη μπροστά στα κομματιασμένα παιδικά κορμιά. Δεν ήταν μόνο η οργή απέναντι στην αμερικάνικη αλαζονεία και θηριωδία. Ηταν, ταυτόχρονα, και η έκρηξη διαθέσεων που είχαν συσσωρευτεί μέσα της.
Η νεολαία βιώνει καθημερινά, και έχει μάθει να αναγνωρίζει, τη σαπίλα των «αξιών» με τις οποίες επιχειρεί να τη διαπαιδαγωγήσει το σύστημα. Δεν έχει πλέον αυταπάτες για τις δυνατότητες να βρει δρόμους έκφρασης η δημιουργικότητά της, η διάθεσή της για προσφορά. Βλέπει μπροστά της τα αδιέξοδα, το φάσμα της ανεργίας, τους συμβιβασμούς που πρέπει να κάνει, τα ιδανικά που πρέπει να ξεπουλήσει αν θέλει να επιβιώσει.
Δεν αποδέχονται πλέον τον κόσμο στον οποίο καλούνται να ζήσουν.
Απορρίπτουν το «μέλλον» που τους προσφέρεται.
Θέλουν να διεκδικήσουν το μέλλον που τους ανήκει.
Θέλουν να αγωνιστούν για την οικοδόμηση ενός κόσμου που θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους. Γι’ αυτό βγήκαν στους δρόμους! Γι’ αυτό θα συνεχίσουν να βγαίνουν. Είναι η γενιά των αγώνων που έρχονται!

Σε αναζήτηση διεξόδου

Ολα αυτά και πολλά άλλα που δεν αναφέραμε οδηγούν στη δημιουργία του «μεγάλου ρήγματος». Αυτού που θα διαχωρίζει από τη μια τις κυρίαρχες δυνάμεις και από την άλλη τις εργαζόμενες μάζες, τη νεολαία, τους λαούς του κόσμου.
Η κατάσταση όπως διαμορφώνεται, τα προβλήματα που τίθενται, οι κίνδυνοι που αναφαίνονται στον ορίζοντα, το αδιέξοδο, σε τελευταία ανάλυση, στο οποίο οι κυρίαρχοι οδηγούν τον κόσμο θέτουν επιτακτικά θέμα διεξόδου. Θέτουν στην ημερήσια διάταξη το ζήτημα αναστροφής της πορείας των πραγμάτων, ανατροπής της υφιστάμενης κατάστασης. Συνακόλουθα, θέτουν θέμα της δύναμης που θα αναλάβει ηγετικό ρόλο τόσο σε αναφορά με το καθήκον της ανατροπής όσο και της ανάδειξής της σε δύναμη αναμόρφωσης της κοινωνίας.
Η διέξοδος, η αναστροφή-αντιστροφή της κατάστασης δεν μπορεί παρά να γίνει από ένα μέτωπο πάλης των λαών. Από την ενεργοποίηση, μετουσίωση σε υλική-πολιτική δύναμη των τεράστιων δυνάμεων και δυνατοτήτων που «φωλιάζουν» στα εκατομμύρια των εργαζομένων του κόσμου. Το πώς φτάνουμε εκεί, είναι ένα μεγάλο θέμα, έχουμε αναφερθεί κατά καιρούς σ’ αυτό, και, μάλλον, θα χρειαστεί να επανέλθουμε. Εδώ θέλουμε να θίξουμε ορισμένες μόνο πλευρές του ζητήματος:
Αναφερθήκαμε στο προηγούμενο άρθρο, και επιμένουμε στην άποψή μας, πως με βάση τις εξελίξεις είναι «η ώρα της Αριστεράς». Αναφερθήκαμε επίσης σε στοιχεία του προβλήματος (είναι περισσότερα αυτά στα οποία δεν αναφερθήκαμε, αλλά που σκοπεύουμε να αναφερθούμε εν καιρώ και σε μια συζήτηση που τη θεωρούμε ανοιχτή).
-Αυτό που εδώ θέλουμε να πούμε και να υπογραμμίσουμε είναι πως η Αριστερά (ό,τι κι αν θεωρεί κανείς σαν τέτοια) οφείλει να κατανοήσει:
Πρώτον, την κατάσταση που διαμορφώνεται, τα προβλήματα που θέτει, τα αδιέξοδα που αναδεικνύει.
Δεύτερο, ότι αυτό που απαιτείται είναι ασυμβίβαστος αγώνας χωρίς αυταπάτες για περιθώρια συμβιβασμών με τις δυνάμεις του συστήματος και κινήσεις «βελτίωσής» του.
Τρίτο, ότι μπορεί, πρέπει και οφείλει να αναδειχτεί με τον αγώνα της σε ηγετική δύναμη της κοινωνίας, της πάλης για την αναμόρφωσή της μέσα από την ανατροπή του συστήματος που σήμερα κυριαρχεί.
Τέταρτο, ότι η κατάκτηση αυτού του ρόλου περνάει μέσα από την ανάδειξή της σε πρωτοπόρα δύναμη της πάλης για τα προβλήματα που απασχολούν σήμερα τον κόσμο. Από το μεροκάματο μέχρι τον πόλεμο.

Θα θέλαμε να σταθούμε κάπως ιδιαίτερα σε μια συγκεκριμένη πλευρά του ζητήματος. Εχουμε την εκτίμηση ότι δημιουργούνται οι συνθήκες για να επανακτήσει η Αριστερά αυτό που πάντα της ανήκε. Αλλά και που δικαίωνε την ύπαρξή της. Το ρόλο του σημαιοφόρου αξιών. Δεν θα πούμε εδώ γιατί και πώς απώλεσε ή απεμπόλησε αυτό το ρόλο. Θα πούμε μόνο πως οφείλει και μπορεί να τον ανακτήσει. Να ξανασηκώσει τις σημαίες που εγκαταλείφθηκαν ή που ρίχτηκαν στη λάσπη. Σημαίες που μας ανήκουν και δεν τις χαρίζουμε σε κανέναν:

• Της ειρήνης, της ελευθερίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης.
• Της κατάργησης της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, της ισότητας, της δημοκρατίας. Της υπεράσπισης των οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών, ανθρώπινων δικαιωμάτων.
• Της ανάπτυξης, της προόδου της διασφάλισης για κάθε ανθρώπινο πλάσμα των συνθηκών που θα εξασφαλίζουν την ελεύθερη και δημιουργική ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
• Να ξαναγίνει η έκφραση του πιο ανθρώπινου, του πιο προχωρημένου πολιτισμού σε όλα τα πεδία της ανθρώπινης δραστηριότητας, από τις σχέσεις εργασίας μέχρι τις εκφράσεις της τέχνης.
• Να ξαναγίνει η δύναμη που θα εκφράζει το πέρασμα του ανθρώπου από την προϊστορία του, που εκπροσωπεί το καπιταλιστικό-ιμπεριαλιστικό σύστημα, στην ιστορία, στο σοσιαλισμό, στο μέλλον.
• Ή θα τα κάνει όλα αυτά, ή θα προσπαθήσει να κατακτήσει το ρόλο της, ή θα ξεπεραστεί από τα πράγματα και από δυνάμεις που τα φύτρα τους έχουν αρχίσει κιόλας να βλασταίνουν.

Ο ρόλος των κομμουνιστών

Είχαμε και έχουμε την άποψη ότι ο ρόλος τους (εδώ και πάνω από έναν αιώνα) υπήρξε καταλυτικός για την τέτοια ή αλλιώτικη πορεία των πραγμάτων. Εχουμε πλήρη επίγνωση ότι προερχόμαστε από ήττα, με όλα όσα συνεπάγεται αυτό. Εδώ, σ’ αυτό το κείμενο, θα πούμε γι’ αυτό ένα μόνο πράγμα. Ισως φανεί τραβηγμένο, ίσως βολονταριστικό, αλλά αν θέλει κανείς μπορεί και να το δει σαν κάποιο είδος «αυτοκριτικής»:
Οι κομμουνιστές δεν είναι ποτέ λίγοι (ποσοτικά). Δεν προσπερνάμε εδώ τις αντικειμενικές συνθήκες, τις δυσκολίες και τα προβλήματα που θέτουν. Αλλά όταν μιλάμε για κομμουνιστές (και κομμουνιστικό κόμμα) αναφερόμαστε στην ανώτερη μορφή ιδεολογικής και πολιτικής συγκρότησης στην εποχή μας, αγωνιστικής διάθεσης, συνέπειας, αποφασιστικότητας αλλά και ικανότητας. Φυσικά και δεν εννοούμε ότι όλα αυτά υφίστανται επειδή απλά και μόνο θα φορέσει κάποιος την ετικέτα του κομμουνιστή (κι αν δεν έχουμε δει τέτοιους!).
Ούτε βεβαίως κληροδοτούνται ούτε μαθαίνονται σε κάποια κομματική σχολή. Καταχτιούνται στο «σχολείο» της ταξικής πάλης, όμως και εκεί ούτε εύκολα ούτε γρήγορα, αλλά απαιτούν μια συγκεκριμένη (σε χρόνο και προσφορά) «θητεία».
Με αυτή την έννοια μπορούμε να κλείσουμε αυτό το κείμενο μ’ αυτό που είπαμε λίγο παραπάνω: Οι κομμουνιστές μπορεί να είναι λίγοι, αλλά ποτέ «oλίγοι»!