Πλευρές της επέμβασης στη Βενεζουέλα : «Τρέλα», απομονωτισμοί, πετρέλαιο και η πραγματικότητα του ιμπεριαλισμού

Πριν ακόμα την επανεκλογή του Τράμπ στον προεδρικό θώκο των ΗΠΑ -για λογαριασμό του αμερικανικού ιμπεριαλιστικού κεφαλαίου εν συνόλω- έχει τεθεί πολλάκις στη δημόσια συζήτηση (και ενίοτε πιο συχνά από την Αριστερά παρά από αναλυτές αστικών μέσων) ο χαρακτηρισμός του ως «τρελό». «Τρελό» με την έννοια ότι είτε αποτελεί «παραφωνία» στην κανονικότητα του καπιταλιστικού-ιμπεριαλιστικού συστήματος είτε ότι ασκεί πολιτική-διοίκηση, με όρους «παραφροσύνης». Φυσικά, η έως τώρα πορεία του Τράμπ στη δεύτερη του θητεία, δεν έχει δείξει παρά ότι δε θα μπορούσε να αποτελεί πιο καθαρό εκφραστή της πολιτικής του πρώτου με όρους ισχύος ιμπεριαλιστικού κράτους και ούτε φυσικά η αμερικανική αστική τάξη, θα επέλεγε έναν «παράφρων» να ηγηθεί των ΗΠΑ σε μια πραγματικότητα πολλαπλών γεωπολιτικών για αυτή προκλήσεων. Τα παραπάνω βεβαίως, δε σημαίνουν ότι η πραγματικότητα δε μπορεί να έχει και αντιφάσεις, λανθασμένες επιλογές, ακόμα και μπλοφαρίσματα, χωρίς όμως τα παραπάνω να παρεκκλίνουν από τους διακηρυγμένους στόχους της αστικής τάξης των ΗΠΑ -εξυπηρετούμενης από τη διοίκηση Τράμπ- προχωρήματος της επίθεσης τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο, σαφώς, και σε πλανητική κλίμακα ως ο μεγαλύτερος σφαγέας λαών και στα πλαίσια του ανταγωνισμού της με τους υπόλοιπους ιμπεριαλιστές που μπορούν (και το κάνουν) να της θέσουν ζητήματα και προκλήσεις (Ρωσία και Κίνα).

Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική πραγματικότητα ούτε γραμμική είναι, ούτε σαφώς έχει πάντα μόνο μία πλευρά, με την κυρίαρχη πάντα βέβαια να υπερέχει και να ξεχωρίζει. Μεταφέροντας αυτή τη γενικόλογη διαπίστωση στην περίπτωση των τεκταινόμενων στη Βενεζουέλα, πολλοί προσπαθούν να απαντήσουν το ερώτημα «γιατί έγινε η επέμβαση/απαγωγή Μαδούρο κ.λπ. ;». Διάφοροι, είτε υπερθεματίζουν το ζήτημα του πετρελαίου, όπως έλεγαν άλλοτε για το Ιράκ, δηλαδή πως όλα γίνονται «για αυτό», διολισθαίνοντας σε ακραιφνείς οικονομίστικες αντιλήψεις και άλλοι, για να μη θεωρηθούν «οικονομιστές», υποτιμούν αυτή την παράμετρο και αναλύουν τα εν εξελίξει γεγονότα μόνο υπό το γεωπολιτικό/γεωστρατηγικό πρίσμα. H ψυχοπαθολογική (για όσους παραμένουν ακόμα πολιτικά τυφλοί) διάσταση του Τραμπ, δεν αναφέρθηκε τυχαία παραπάνω. Είναι γεγονός, η κάθε αμερικανική διοίκηση έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αστοί αναλυτές καταγράφουν τα «μπρος-πίσω» που ενίοτε εμφανίζει ο Τραμπ, όχι τόσο ως μια όψη «δεσποτισμού», αλλά περισσότερο ως ένα κομμάτι της τακτικής του (του αμερικανικού ιμπεριαλισμού ορθότερα), στα διάφορα μέτωπα που διακυβεύονται στο εδώ και τώρα. Σε κάθε περίπτωση, δε γράφονται αυτά για να τονίσουν κάποια πολιτική οξυδέρκεια του Αμερικάνου, αλλά για να δείξουν ότι ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός, παρά τις πανταχού παρούσες απροσδιόριστες μεταβλητές, δρα με πλάνο, τόσο εντός όσο και εκτός των τειχών. Αυτό φαίνεται ότι παρά το γεγονός ότι κανένα από τα Σώματα, Γερουσία και Κογκρέσο, δεν είχε ενημερωθεί για την επιχείρηση στο Καράκας, δεν εγείρεται ζήτημα νομιμότητας «επί της αρχής» και αμφισβήτησης της επέμβασης ως τέτοια.

Επιστρέφοντας στην Βενεζουέλα και στα δεδομένα. Η Βενεζουέλα, αποδεδειγμένα, έχει το μεγαλύτερο απόθεμα ακατέργαστου (crude) πετρελαίου, που αντιστοιχεί σε κρατική οντότητα, της τάξης των 303 δισ. βαρελιών, ποσότητα ίση με το 1/5 των παγκοσμίων αποθεμάτων. Τα αποθέματα αυτά είναι υπαρκτά, πέραν των όποιων τεχνικών δυσκολιών εξόρυξης και του τρόπου διαχείρισής τους ως τα τώρα από την κρατική εταιρία πετρελαίου PDVSA (Petróleos de Venezuela, S.A.). Στη βάση αυτού κιόλας, ο Μαδούρο, ελάχιστες μέρες πριν την απαγωγή του, δήλωσε ότι η Βενεζουέλα είναι ανοιχτή σε αμερικανικές επενδύσεις, παίζοντας το συγκεκριμένο διαπραγματευτικό χαρτί στην προσπάθεια να προλάβει αυτά που ήρθαν. Φυσικά όμως, γιατί οι Αμερικανοί να κάνουν «δουλείες» με το καθεστώς Μαδούρο και την PDVSA και όχι μόνοι τους. Όπως δήλωσε σαφώς ο Τραμπ την επομένη της απαγωγής, οι αμερικανικές εταιρίες θα ξοδέψουν «δισεκατομμύρια δολάρια» (τουλάχιστον 100 δισ.) στη Βενεζουέλα, φυσικά βαφτίζοντας τα «επενδύσεις» κ.λπ., κ.λπ. Μέσα στις μη γραμμικότητες που προαναφέρθηκαν, να τονιστεί η ύπαρξη της Chevron ήδη στη Βενεζουέλα πριν τα γεγονότα ως την μεγαλύτερη εταιρία ιδιωτική εταιρία παραγωγής πετρελαίου. Με τον Chris Wright (Υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ) να δηλώνει ότι το τηλέφωνο του χτυπάει συνέχεια από διάφορους πιθανούς «επενδυτές» μικρότερης κλίμακας, μπορούμε να φανταστούμε τα σχέδια εμπλοκής των κολοσσών Exxon, Chevron (περαιτέρω) και ConocoPhillips. Ούτως ή άλλως ο Πρόεδρος δήλωσε ότι σύντομα η Βενεζουέλα, θα παραδώσει «30 με 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στις ΗΠΑ», η πάλαι πότε υπόσχεση για “drill, baby, drill” μάλλον ήταν το Πρωτοχρονιάτικο δώρο στους παραπάνω παίχτες. Και μόνο η άνοδος των χρηματιστηριακών τιμών των εταιριών πετρελαίου των ΗΠΑ στο pre – market trading τη στιγμή που προσγειωνόταν το ελικόπτερο του Μαδούρο στο Μπρούκλιν λέει πολλά…

Και όμως τα παραπάνω, δεν είναι η κυρίαρχη πτυχή. Στη βάση του καπιταλιστικού συστήματος βρίσκεται πάντα το κέρδος, αλλά στους αμερικάνους δεν τους «λείπει» πετρέλαιο, βάση και την πρόοδό τους όσον αφορά το LNG. Πάλι όμως μιλώντας για αυτό, το «πετρέλαιο του Μαδούρο», το 80 % αυτού εξάγεται (ας διατηρηθεί προς ώρας ο Ενεστώτας) στην Κίνα -από 50 % ως 80 % για το 2025 σύμφωνα με Forbes- καθώς και τα μεγάλα ανοιχτά συμβόλαια με το καθεστώς του Πεκίνου. Αυτό το χαμένο πετρέλαιο, η Κίνα θα επιχειρήσει να το καλύψει μέσω εισαγωγών από το Ιράν. Όσον αφορά τη Ρωσία, αυτή δεν αποτελεί μείζον εισαγωγέα πετρελαίου από τη Βενεζουέλα και η εμπλοκή της υπάρχει κατά κύριο λόγο σε τεχνικό επίπεδο καθώς και σε δάνεια, αλλά δεν αποτελεί ζήτημα που δεν πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν, η δυνατότητα ως τώρα χρήσης ρωσικής σημαίας από δεξαμενόπλοια μεταφοράς βενεζουελάνικου πετρελαίου. Τα παραπάνω, καταδεικνύουν ένα βασικό πράγμα, με προβολές τόσο εντός των ΗΠΑ όσο και παγκόσμια και στο πως η Αριστερά στη χώρα μας (τουλάχιστον) προσέγγιζε την επανεκλογή Τραμπ. Όσοι μιλούσαν για «απομονωτισμό» και «αποδυνάμωση» των ΗΠΑ η πραγματικότητα τους διαψεύδει σφόδρα. Δε θα ήταν λάθος να δανειστούμε τον όρο που χρησιμοποιείται και από αστικά ΜΜΕ, της αναβίωσης με όρους 2026 του «Δόγματος Μονρόε» σε σχέση με το πως ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός αντιλαμβάνεται τη Λατινική Αμερική (και εν γένει την αμερικάνικη ήπειρο) ως την «πίσω αυλή» του, όπως αυτά περιγράφονται και στη νέα «Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας» (NSS National Security Strategy).

Η παρέμβαση των ΗΠΑ στις εκλογές της Ονδούρα, οι ανοιχτές απειλές στην Κολομβία, στο Μεξικό αλλά φυσικά και η όλη συζήτηση προσάρτησης της Γροιλανδίας από τη Δανία, δείχνουν τη δυναμική των πραγμάτων αλλά και την δυνατότητα-επιθυμία του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού να διασφαλιστεί (στο μέτρο του εφικτού) στην ευρύτερη περιοχή γεωπολιτικά και να αποκόψει την παρέμβαση κινέζικου και ρώσικου ιμπεριαλισμού. Αρχικά δείχνοντάς στα εκεί καθεστώτα, μέσω Καράκας, τι μπορεί να συμβεί και στα ίδια. Εξ ου και το τηλεφώνημα μίας ώρας του Γκουστάβο Πέτρο, Προέδρου της Κολομβίας στον Τραμπ. Επίσης, περιττό να αναφερθεί ότι, η διαχρονική πίεση προς την Κούβα, όπου κουβανική φρουρά προστάτευε τον Μαδούρο και η Αβάνα λαμβάνει δωρεάν πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, αυξάνει εκθετικά πλέον. Τί υποσχέθηκε όμως ο Τραμπ προς τους ψηφοφόρους του προεκλογικά; Προς τη λεγόμενη MAGA Αμερική. Τερματισμό πολέμων, ειρήνη και εν γένει απομονωτισμό. Μόνο που βέβαια, ο «Χρυσός Αιώνας των ΗΠΑ» δε θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς επέλαση. Δυστυχώς, η εποχή που βρισκόμαστε, την ήττας του Εργατικού Επαναστατικού Κομμουνιστικού Κινήματος, δίνει τη δυνατότητα στον (κάθε) Τραμπ να παρουσιάζεται ως ειρηνοποιός και ως αυτός που θα φέρει πάλι «το ψωμί στο τραπέζι» και να εξαπατά συνειδήσεις ακόμα και φτωχών, εργατικών και καταπιεσμένων στρωμάτων (βλ. τα ποσοστά των Ρεπουμπλικάνων σε μαύρος ψηφοφόρους, μετανάστες και εργατικά στρώματα στις τελευταίες εκλογές) και να ευτελίζει ένα κορυφαίο ζήτημα για τους λαούς του κόσμου, όπως είναι το ζήτημα της ειρήνης. Και αυτή είναι ακόμα μια αντίφαση της περιόδου στο εσωτερικό των ΗΠΑ ως προς τους ψηφοφόρους του, που θα καλεστεί να αντιμετωπίσει, αλλά σε κάθε περίπτωση, η Εθνοφυλακή παραμένει έτοιμη…

Κλείνοντας και πέραν από τις διάφορες πτυχές που έχουν οι εξελίξεις, η βαρβαρότητα επελαύνει σε πλανητική κλίμακα και αυτό αποτελεί αδιαμφησβήτητη σταθερά της εποχής. Η βαρβαρότητα αυτή, θα γεννήσει αντιστάσεις ως φυσικό επόμενο, παρά τις ελλείψεις που έχει η αυτή εποχή μας. Και η καλύτερη μορφή αλληλεγγύης στον λαό της Βενεζουέλας, εν προκειμένω, δεν είναι παρά η εναντίωση στην ντόπια αστική τάξη της Ελλάδας, του πρώτου χειροκροτητή της επέμβασης και της αρπαγής του Μαδούρο. Οι αναγκαίες αντιστάσεις για δουλεία και αξιοπρεπή μισθό στο κόστος της ζωής, δεν αποτελούν ζητήματα παράταιρα από την πάλη για Ειρήνη ενάντια σε όλους τους ιμπεριαλιστές, αλλά αλληλοσυνδεόμενα υπό το βάρος των εξελίξεων.

Σταύρος Παπαγεωργίου